04-02-10

Faits divers, anekdotes en België

Deze woorden stonden centraal in de actualiteit van de voorbije dagen. Franstalige Brusselse politici hadden het over een 'fait divers', anderen over een 'anekdote', meen ik, terwijl de Vlamingen een onderliggende zware dreiging onderkenden.

Even vroeg ik mij af: is dit echt een verschil in inschatting, of heeft een en ander eerder te maken met een woordkeuze? Even dacht ik: misschien betekenen die termen eerder dat het losstaande feiten zijn, dan wel dat ze niet erg zijn. Dan blijft er weliswaar nog altijd een probleem, maar er zou toch één misverstand uit de weg geruimd zijn. In elk geval lijkt de discussie mij vooral te gaan over de frequentie, minder over de zwaarte van de misdaad op zich.

Nu, 'fait divers': met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid denk ik dat dit overeenkomt met onze 'varia', tegenwoordig met 'WVTTK' (wat verder ter tafel komt). Dus: gevarieerde, uiteenlopende berichten, maar vooral kleine, korte, onbelangrijke. (Soms blijken die toch belangrijker, maar kom...)

Vervolgens : 'anekdote'. Even nagevraagd op etymonline.com. Verklaring: "1670s, "secret or private stories" om te beginnen. Dus: een allusie op het feit dat een en ander minder belangrijk is, lijkt mij.  Oorsprong in het Grieks: anekdota, "things unpublished". Vermoedelijk impliceert dat: minder belangrijk. Hoewel: dit spel van geheimen, van geruchten, klinkt plots anders als het insinueert dat die kleine dingen verborgen werden gehouden omdat ze gevaarlijk konden zijn. In elk geval evolueerde het woord nadien tot 'amusant verhaaltje' nu, iets leuks in de marge.

Maar opvallend: de scheidingslijnen tussen de diverse meningen in deze lijkt parallel te lopen met de voertaal, zowaar over de partijgrenzen heen, één enkele 'dissidente' stem niet te na gesproken. Typisch Belgisch? Mijn hypothese is dat de verschillende taal en het gebrek aan nationale (federale) media leidt tot totaal andere mentaliteitsevoluties (door een totaal ander soort informatie of alvast focus) en dus ook tot grenzen tussen diverse in principe nogal gelijkgestemde partijen (socialistisch, liberaal, christen-democratisch). Alleen Groen/ Ecolo lijkt soms wat meer op eenzelfde lijn te zitten - en mijn indruk was ook dat de Ecolo's in verhouding het best of het meest Nederlands spraken, vermoedelijk vanuit een stuk unitaristische overwegingen...