29-10-08

Bad-bed-brood

Ik vond deze taalkundig "elementaire" maar wat bijzondere b*d-woordcombinatie onlangs in de krant. Het lijkt erop dat de woorden 'in se' samenhoren.

decoration

Maar in wezen verwijst deze "welsprekende" woordcombinatie naar een maatschappelijke realiteit, die niet zo evident is. Het gaat er namelijk om dat asielzoekers die - als ik me niet vergis - nog niet erkend zijn, het moeten rooien met BBB en een weekgeld. Dat wordt gemotiveerd op basis van het ontradingseffect naar nieuwe vluchtelingen toe.

Van daaruit rijst voor mij een vraag voor mij, die in oorsprong taalkundig is - maar vermoedelijk enige relevantie heeft naar politiek en naar hoe taal politiek-maatschappelijk functioneert. Ik bedoel...

Deze goed ogende combinatie impliceert m.i. spontaan iets als : (a) deze dingen horen samen, hoeven niet in vraag gesteld. (Vermandere hoorde ik ook geregeld zeggen dat rijmende zinnen iets van waarheid moeten suggereren - of zo begreep ik het toch) Of werkt het net anders doordat de combinatie het moet hebben van korte koele woorden met vooral plosieven of dus plofmedeklinkers (spreek zelf p, t, k, uit zonder ee of aa of andere klinker erachter en u hoort de plof !),  waardoor net het droog-administratieve, gevoelloze van deze maatregel aan het licht komt ?

Ik vermoed dat het nauwelijks uit te maken valt. Of hebt u suggesties ? Ik ben zeker geïnteresseerd !

23:42 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: asielzoekers, bad-bed-brood, politiek |  Facebook |

20-10-08

Voor de voorwaardelijke wijs in de media

Vanmorgen het onheilspellende bericht van WWF over de versnelde opwarming van de aarde. Zorgwekkend. En toch...

decorationOp radio en tv heerst de 'forse one-liner'-stijl. Zoals in : "De aarde warmt veel sneller op dan tot hiertoe aangenomen. Dat staat te lezen in een rapport van het WWF" - of iets dergelijks.

Kijk wat er gebeurt : de luisteraar/ kijker krijgt de boodschap van de derde, zonder enig 'kader' of situering c.q. relativering. Journaalredacties  geven er vandaag de voorkeur aan de boodschap van derden zonder direct voorbehoud weer te geven en pas in tweede instantie de bron aan te geven - en meteen dus een stuk relativering. Wraakroepend, vind ik dat. Ik mis de voorwaardelijke wijs in de sprekende pers of minstens de bronvermelding.

Dat is gelukkig anders in de schrijvende pers, lijkt mij: daar treffen we nog altijd de aanhalingstekens aan, die aangeven dat de schrijver rapporteert en een stelling of bewering niet zomaar overneemt.

Ik beken wel dat mijn gevoeligheid voor deze kwestie ook ingegeven is door mijn algemene gevoeligheid voor onheilspellend nieuws. Ik neig ertoe alle nieuws in eerste instantie als waar te beschouwen, en a fortiori het slechte nieuws. Maar het lijkt mij oneerlijk nieuws van derden in eerste instantie voor te stellen als eigen nieuw. Daarom betreur ik hartsgrondig die keuze in de sprekende media.

Ik vrees wel dat die stijl in de 'AV-media' met scoren en commercie te maken heeft: je wil de klant gelijk binden - en dus is een forse titel bijzonder nuttig want de klant wil meer weten. (Ik gebruik de truc ook wel, maar dan via de mysterieus ogende formulering, niet door enige sensatie - of dat hoop ik.)

Nochtans is het net een verworvenheid van de (post-)moderne tijd, denk ik, dat ze heeft ingezien dat er een verschil is tussen zien en perceptie.

09:52 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: nieuws, perceptie, sensatie, one-liners |  Facebook |

11-10-08

Versprekingen...

decoration
Door taalonderricht bij de Europese Unie, krijgt het Nederlands al eens een exotisch kleurtje, naar uitspraak en naar vorm. Even illustreren, zonder enig leedvermaak: we konden er allemaal hartelijk om lachen.

Zaak is: het is geregeld gewoon bijzonder interessant hoe kleine versprekingen iets anders laten klinken, je op het verkeerde been zetten, maar je ook al eens aan het denken zetten. Later meer ernstig...

 

Een Hongaarse deelnemer deelt mee : "Ik ben niet lekker", maar bedoelt natuurlijk dat hij zich niet lekker voelt.

Een creatieve Zweed definieerde "melk" na 52 uur les als "koesap" en "spel" als "kinderwerk".

Een oudere Duitse dame definieerde iets als een "konaaintjesfretter", een Duits klinkende versie natuurlijk van een "konijntjesvreter". Een slang met name.

Een prille Roemeense jongedame verklaarde  te willen "roesten". Vreemd natuurlijk, tot je beseft dat ze wil rusten, ...

Een andere Duitse dame hield van "bolletjes in de soep".

Nu, ook Vlamingen maken "leuke" fouten. Zoals die oudere Vlaamse collega op school die carpooling uitlegde en het...  "coolparking" noemde.

Of de minder ijverige leerling, die het over een "rekwisiet" had, maar "relikwie " bleek te bedoelen. 

Misschien schoot die ene wel de hoofdvogel, toen die lang geleden verklaarde dat het patronaat "een internaat voor paters" was.

 

Nog even in de relgieuze sfeer: een collega zaliger had het over "een mis opvoeren". Voor oudere katholieken klinkt dat heel vreemd, omdat missen in principe "opgedragen werden", nu "gevierd", maar de vergissing spreekt boekdelen. En inspireert eigenlijk tot een boek...