09-01-11

Community of ... ?

Music for Life is voorbij. De hype is ook voorbij. En de community ook. Maar het geld is binnen. Vreemd hoe het werkt. De Noord-Zuidbeweging krijgt de massa niet in beweging, maar dit gebeuren wel. Door het community-gevoel las ik ergens in 'DS'.

Ik bleef bij dat woord hangen. Het fenomeen boeit mij ook, ook al omdat je normaal niet zo makkelijk warm krijgt voor N/Z (don't tell me),  maar mij intrigeert nu dat dit Engelse woord wordt gebruikt ter verklaring. Je zou het kunnen vertalen als 'gemeenschap', maar dat is het dus niet. Het lijkt vreemd: 'in principe' is het hetzelfde, maar... in de praktijk dus niet. Het klinkt anders.

Omdat het Engels is - en vooral omdat het naar een nieuw fenomeen verwijst, lijkt mij. Ik denk: naar een soort verbondenheid (ai, wat een oud woord) die je niet zo mag noemen. Een verbondenheid die wat verbindt, maar niet bindt, denk ik. Eigenlijk losse mensen die elkaar heel vrijblijvend vinden voor een bepaald soort - door de media (incl. websites, 'sociale' netwerken, ...) gestuurde - activiteit of ontmoetingen, virtuele of echte.

Is dat de nieuwe vrijheid of is het de nieuwe gemeenschap, of is het beide tegelijk? Ik moet bekennen dat er geen antwoord op heb. Ik zit plots te denken: ik las een paar jaar geleden dat het cocoontijdperk voorbij is (gedaan dus met het absolute individualisme, met elk in zijn eigen coconnetje), en dat het beehivetijdperk is aangebroken. Mensen zouden dus willen leven als in een bijenkorf, met meer sociale contacten. Vrijblijvende gemeenschappen dus? Het lijkt echter een contradictie.

In elk geval is het een begrip op het internet. Het doet mij ook denken aan de binding die bedrijven willen creëren: de klantenbinding. Eigenlijk een soort verleiding, via klantenkaarten of zo, maar kom, in elk geval ook een soort losse band. Maar misschien toch sterker dan wij denken... Het is echter helemaal geen 'community feeling'.

Maar een bepaalde site lijkt toch in die richting te verwijzen: CF is een soort strategie ! Ik kleef even: "Online sociale communities zijn hot!" Natuurlijk, dit zijn online-groepen. Maar dan: "Volgens een recente studie [echter]raken bedrijven nog niet de juiste snaar bij de gebruikers van deze communities." jaja, de Marketeers moeten nog beter leren manipuleren: ze pionieren wel op communities als SecondLife, Hyves, en LinkedInen het genereren van publiciteit in de media is een “quick win”, lezen we, maar: "de gebruikers van deze communities laten zich minder makkelijk verleiden." Iets verderop heet het trouwens: het virtuele groepsgevoel.

Daarop lijkt het neer te komen: een soort groepsgevoel (of is het een... kuddegeest ?) mobiliseren voor een doel, weze het commercieel of non-profit, zodat de mensen een soort gemeenschapsgevoel hebben, ofte een... communitygevoel ?

 

 

 

 

 

16:12 Gepost door JanG | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

06-07-10

Win !

Ik 'val' of struikel nogal over de associatie 'Neem deel en win !' Ik bedoel: het intrigeert mij dat hier een imperatief gebruikt wordt, alsof het een keuze is. Ik denk dus even luidop na.

Eerste associatie: is 'Win' ingegeven door het parallellisme met 'Neem deel', wat een logische imperatief is? Ik bedoel: het is alleen logisch dat reclame aanzet - via imperatieven en andere, meer sluikse formuleringen - tot handelen, of dat minstens probeert. Maar de stap van 'Neem deel' naar 'en win' is m.i. in principe te groot. En toch valt er blijkbaar geen kat over, behalve deze kater.

Ten tweede... Plots denk ik eraan dat erachter komt: "...[en win] prachtige prijzen!" Maakt dat iets uit?

Derde (aansluitend bij de eerste): vermoedelijk kan het alleen door de associatie met het eerste "Neem deel". De combinatie van de eerste imperatief maakt de tweede aanvaardbaarder, vanuit de [onjuuiste]suggestie dat de twee met elkaar verband houden. Het enige verband volgens mij is dat je inderdaad alleen een kans maakt op winnen, als je ook speelt/ deelneemt. Want inderdaad, in ons taalgebied is ook "Speel en win" een courante combinatie. Heel zeker wil de publiciteit de suggestie oproepen dat het even simpel is als het parallellisme van twee (simpele) imperatieven naast elkaar. Het gaat hier vermoedelijk niet toevallig telkens om korte werkwoorden (eenvoudige, of zelfs simpele), in een niet-complex verband.

Ik wil nog eens nadenken over andere gelijksoortige combinaties, vooral ook in andere contexten.

O ja, ten vierde en ten slotte: ik val er vermoedelijk over omdat ik het manipulatie vind. De associatie is simpel, maar totaal ongegrond...


decoration

02-07-10

Of luistert u niet ?

Dit is een vervolg op het vorige thema: het belang van luisteren. Het is levensbelangrijk, betoogde ik, maar deze tijd praat liever.

Toevallig bots ik nu op een knipsel dat ik enige tijd geleden had uitgeknipt, uit 'DS' van 12 juni ll.. Een vraag aan Frank Vercruyssen van theater STAN luidt: 'Die verschuivende indruk van theater [als een irrelevante, onbestaande bezigdheid, zolang ze niet op tv komt] verandert jullie keuzes niet?'

Zijn antwoord daarop is (met mijn cursivering): "‘Nee. Dingen als lengte, inhoud, woord, boek: ze lijken op een oude leest geschoeid, maar ze hebben hun relevantie niet verloren. Een lang inhoudelijk gesprek met iemand: dat raakt steeds meer ondergesneeuwd. De soundbite is zo belangrijk geworden.'  Of dus: de one-liner, de boutade,, de quote, het citaat. De losse ideeën, de prikkels, de stimuli, niet de kern...

Hij ziet een evolutie in drie stappen:

(1) Vroeger kon je zeggen wat je dacht,

(2)vervolgens moest je het heel snel zeggen, en

(3) nu moeten zelfs de dingen die je denkt, heel snel zijn. Politici denken in soundbites. "

Hij stelt daartegenover: "De wereld zou minder uit de bocht gaan, mocht er wat meer geluisterd worden naar de Tsjechovs en de Gorki’s. Als je geen aandacht geeft aan dingen die een maatschappij gezond houden, zoals inhoud, het woord, de “wijzen der wereld", zoals schrijvers, lopen mensen vast.’

Ik had aan iets anders gedacht, maar toch: inhoud, het woord, wijsheid. Ze dringen pas door als ze niet geconsumeerd worden. Ze moeten verteerd worden.

Of nog: als er ruimte is. En daar zie ik een parallel met luisteren, zoals ik het in vorige log besprak... Al vind ik quotes goede openers... decoration

17:18 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: quote, one-liner, soundbite, luisteren |  Facebook |

24-06-10

Luistert u ook ?

Ik kom net terug van een weekend over luisteren. Centraal stond namelijk de kunst van het luisteren. In mijn ogen inderdaad een belangrijke kunst voor iedereen, een soort gastvrijheid zelfs, maar ik beheers ze ook niet echt.  Nochtans kunnen anderen en wijzelf zo een plek van vertrouwen vinden en bieden,  een plek waar we op verhaal mogen komen. Maar dat lijkt niet zo evident  in deze tijd: nu lijken we vooral te moeten praten, betogen, overtuigen. Maar luisteren?  

Hier ging het om luisteren vanuit een christelijke inspiratie, geleid door een jongere priester uit Keiem, Wouter Deruwe, maar nuttig voor iedereen, vind ik.  En er is niet bedoeld dat alleen christenen kunnen luisteren, maar dat het appel voor hen extra geldt.

Natuurlijk botste ik bij, pardon, landde ik weer bij taalkundige kwesties, waarvan ik er een aantal vermeld die naar mijn gevoel licht werpen op het thema.  Ik geef hieronder een paar kerngedachten weer, zonder te beogen het weekend samen te vatten….

1.       “Hoorkt ‘ne keer !”

Dat kunt u in mijn dialect geregeld horen. Het betekent dus: luister eens. Maar ik dacht eraan: het is vooral bedoeld als ‘Luister goed naar mij, gehoorzaam mij’, lijkt mij, niet zomaar als gewoon luisteren. En toch: wie echt wil luisteren naar een ander, hoorden we daar, die geeft de ander gehoor, die maakt zichzelf (tijdelijk) ondergeschikt aan de ander. Pas op die manier loopt communicatie niet dood, of nee, leeft communicatie echt – als uitwisseling, of als echte belangstelling voor de ander (en de een). Iemand die echt beluisterd wordt, voelt zich leven, eventueel heropleven. Dat weten wij ook.

Het is dus een subtiel onderscheid, niet de vierkante tegenstelling die wij erin zien.

 

2.       “Interesse/ belangstelling is heel gezond, zolang we er maar geen belang bij hebben. “

Ik geef al enige tijd les aan Europeanen, met de meest diverse achtergronden. Voor hen zijn ‘interessant’ en ‘belangrijk’ vaak wat moeilijk, want ‘interêt’/’ interest’ betekenen voor hen op zich al  'belang'. Maar ‘interessant’ heeft in principe niks te maken met ‘belangen’.

Of dat dacht ik toch. Maar op het weekend werd mij duidelijk dat bepaalde interesse voor iets, geïnteresseerd zijn in iets, eigenlijk vaak ‘baatzucht’ is, of dus belang hebben bij iets. Wij vinden iets vaak interessant als we er geld mee kunnen verdienen of iets anders. Als het dus onze belangen dient, is het interessant.

Goed om dat te beseffen, vind ik, ook bij het praten en zeker bij het luisteren. Vraag is vaak: in hoeverre krijgt de ander ruimte van mij? Daarmee wil ik niet moraliseren, maar vaststellen. Ik zat onlangs op de trein met iemand, en ik merkte heel duidelijk hoe ik – onopdringerig maar toch wat krampachtig – mijn thema’s te berde wou brengen. Pas in tweede instantie leek een gesprek meer tot stand te komen --- mede omdat ik mij voor een stuk bij de ‘overmacht’ had neergelegd.

Tussen haakjes: de “machtsvrije dialoog” herken ik van de Frankfurter Schule (herrschaftsfreier Dialog), niet simpelweg bij moraliserende christenen...

 

3.       “Vertellementen” zijn meer dan verhaaltjes

Het hele weekend heeft Wouter D. het gehad over “vertellementen” van anderen. Niet ironisch, maar het zijn vaak bijna eindeloze verhalen, die al eens kunnen wegen: harten worden vaak gelucht, emmers (nachtemmers ?) uitgegoten, vuilnis wordt uitgestort, heette het. Geen kritiek, maar de feitelijke observatie dat wij allen dingen met ons meedragen die op ons wegen en die wij wat graag willen delen. En dat doen we in “vertellementen” voor wie echt wil luisteren.

In dat verband: zijn Brugse roots en zijn West-Vlaamse taal kan Wouter D. niet goed verbergen – en hij wil het ook niet. Het stoort ook niet. Zijn getuigenis wordt net authentiek gekleurd door zijn plastische ‘taal’: hij brengt de theologentaal van de dertiende verdieping van de Radbouduniversiteit in Nijmegen naar beneden, naar ‘het slijk van de Westhoek’, door  de vertaalslag te maken naar een taal van het leven, die bevattelijk is omdat ze leeft bij gratie van herkenbare metaforen.  

 

4.       Nog wat losse dingen:

 De ander aan het woord laten is niet makkelijk, want dan komen wij zelf niet direct aan onze trekken. In de woorden van de spreker: we moeten soms onze tong afbijten, want de ander neemt een hap uit mijn hart, ‘fret’ aan mijn hart.

 Zijn inspirator is vaak ‘onze lieve Trezebeze’, oftewel zijn koosnaampje voor Teresa van Avila. De karmelietes, die onder andere de woorden zei: “Nada Te Turbe”, laat niets je verontrusten --- door te vertrouwen in God die in jezelf stevigheid biedt, onder de golven van het leven: de hoeksteen, trouwens de naam van Deruwes leer- en leefhuis. Geen simpele devote ziel, die Teresa, geen suikertante, maar een dame met stevigheid.

 Om het luisteren te oefenen, vertelde hij nog, hebben we ons proefkonijn bij de hand: onszelf. Het is immers voor een mens niet evident naar zichzelf te luisteren, zichzelf te gehoorzamen – want de socialisatie vervreemdt ons voor een stuk van onszelf. Maar luisteren naar onszelf is de eerste stap naar luisteren naar anderen...

En zijn tip: dat luisteren kunnen we doen, met een body-scan. Die moet je traag doen, zei hij: schelletje per schelletje. Hoe beeldend! Het zou heel anders overkomen als we de body-scan sneetje per sneetje, of – nog gekker – plakje per plakje zouden doen… ;-)

20:19 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: luisteren, deruwe, zelf, vergeten |  Facebook |

03-04-10

Sociaal, whuffie en solidariteit...

Genoeg seks (zie vorige log), nu willen we ook sociaal zijn.

1. De trigger was dit keer een artikel op visualthesaurus.com, over het opduiken van het woord 'sociaal', waarin columnist van dienst Ben Zimmer erop wijst dat het woord floreert als nooit tevoren terwijl heel veel van de contacten nu via het scherm verlopen: "Hoe konden we ooit zo sociaal worden door naar ons scherm te staren ?"

Hij verwijst ook naar een andere auteur die opmerkt dat uit het echte 'netwerken' (ook een sociaal buzzword) in dit derde millennium virtuele netwerken ontstonden: Linkedlln, Netlog, enz. Leuke opmerking: heel vaak leidde dit networking to... notworking.

2. Die deeën herinnerden mij op hun beurt aan de Whuffiefactor, een term die ene Sara Hunt populair heeft gemaakt, door als marketing-consulent te wijzen op het belang van sociaal kapitaal. Een ondernemer moet in eerste instantie in relaties investeren, heet het, niet zozeer in grootse publiciteitscampagnes.

3. En een andere overweging die bij mij opwelde vertrok vanuit het woord 'solidariteit', het buzzword van de jaren '80, denk ik: "solidariteit met onderdrukte volkeren", "ik ben solidair met jou". Ik wil er nu daarover niet schamper doen, maar...

Ik zie parallellen tussen de drie: inflatie namelijk. Ik bedoel dat in zijn metaforische betekenissen: die woorden krijgen een zeer luchtige betekenis,namelijk dat ze voor heel weinig staan. Of dat vind ik toch. Ik bedoel: we kunnen o zo makkelijk betogen dat we sociaal zijn, onze sociale contacten onderhouden, in onze relaties investeren, en solidair zijn met anderen. Maar staat u mij toe daarbij de vraag te stellen: wat betekent het in de praktijk?

Bitter weinig, vind ik. Op zich vind ik ook wel dat we het sociale weefsel moeten proberen te herstellen, maar dat doen we niet met woorden, niet door het alsmaar te thematiseren, er een jargon voor te ontwikkelen (ook al houdt een filo-loog van woorden en taal), maar door dingen te doen.

Ik beken dus: ik ben in hetzelfde bedje ziek. Maar ik probeer aan woorden en gedachten een realiteit te koppelen... ;-) : woorden moeten geen luchtkastelen worden, maar zuurstofkastelen, en dus aanzetten tot 'implementering'. Zweven doen we al genoeg...

 

13-03-10

Sexy & onderkennen, niet herkennen...

Het is vreemd hoeveel dingen tegenwoordig 'sexy' zijn, of net niet. Het blijkt zowat een synoniem voor 'aantrekkelijk', aandacht waard, aandacht verdienend, of nog beter 'aanlokkend, leuk' (Van Dale)... Opvallend: eigenlijk komt het in figuurlijke zin vooral voor in de negatieve vorm: "niet sexy".

En ik vraag mij af of het gezond is. Nee, niet seks, maar die aandacht voor sexy thema's, of  dat oordeel in termen van 'sexy' en 'niet sexy'. Misschien is het gebruik echter net relatief kritisch, want de onderliggende analyse lijkt te zijn: iedereen denkt te veel in termen van 'sexy'-status (uitnodigend, appellerend aan wat primaire instincten, minder ratio). Want daardoor komen een aantal thema's niet meer of niet genoeg aan bod omdat ze niet in dat 'aantrekkelijk' kader passen.

1. Enerzijds is het al langer opvallend dat artikels korter worden, want ook lange artikels zijn ook al niet echt 'sexy' . De HLN-stijl, zou ik het noemen, omdat ik tien jaar geleden of zo de indruk had dat die krant daarin het verst ging. Intussen volgen de kranten, lijkt mij. En op zich wil ik niet beweren dat een korter artikel per se slechter of minder informatief is dan een langer. Snoeien is niet alleen in de natuur gezond. Maar korter is zeker niet per se beter.

Ik betrap er mij op dat ik liever een grondige lange analyse lees, dan 'brokken' mini-analyses van de 'waan van de dag'.

Nu, dat gaat over het format. Maar er is een link met de inhoude, denk ik.

2. Anderzijds is misschien die vorm van communicatie net een dwangbuis, en moet dus alle informatie daarin passen. Past die niet daarin, dan wordt het moeilijk.

Opvallend ook: DS ruimt nu 2 bladzijden in voor een reusachtige foto. Op zich geen probleem: ik vind foto's kracht hebben, en fotografie kan mij boeien. Maar het lijkt mij toch ook een 'sprekende' keuze. Beelden kunnen trouwens moeilijk bepaalde minder sexy thema's behandelen.

Ik keek nog even na op internet en vond 'sexy' in de figuurlijke betekenis in deze contexten:

- "de meest sexy vegetariërs"

- zowaar "silence is sexy" (is nu ook de stilte al modieus ?)

- "Journalistiek is niet sexy meer", aldus ene George Brock, die dan pleit voor "hyperlokale initiatieven waar onorthodoxe formules gelden en een nieuwe grammatica voor storytelling"

Sjonge, plots krijg ik andere input voor mijn stuk dan ide waaraan ik dacht.

3. Die auteur verwijst vooral naar lokaal nieuws, lijkt mij, dat gratis moet zijn. Nu, ik laat dat even.

Ook al omdat ik mij afvraag of dat lokale nieuws niet te... sexy is. Ligt goed in de markt, ja, want herkenbaar, terwijl nieuws eigenlijk moet reveleren en dus eigenlijk moet onderkennen, eerder dan herkennen. Dit is een woordspelletje, maar toch: ik vind het belang van media dat ze dieper graven (onder-) en dus meer tonen dan wat iedereen onmiddellijk her-kent.

4. Conclusie ?

Ooit las ik het boek van Dorothee Sölle, 'Niet wennen aan geweld'. Dat vind ik boeiend: leren kijken (en voelen) onder de oppervlakte, onder de fenomenen, je niet laten misleiden door - jawel - sexy voorkomen, aantrekkelijke perspectieven, door de mantelfunctie. Sexy dingen moeten we doorprikken, want dan komen de openbaringen. Of nog: daar worden m.i. nieuwe paradigma's mogelijk. Denk ik. En/of hoop ik. 

 

 

11:08 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: paradigma, sexy, onderkennen, openbaring |  Facebook |

24-02-10

Landmarks en hypermarkten

Sjonge, wat voor toestanden. Na Opel nu ook Carrefour, dat radicale maatregelen neemt, waarvoor ik niet graag de emotionele term 'bloedbad' in de mond neem, maar toch een aanslag op de werkzekerheid. Bijzonder verontrustend op zich.

En daarbij hoorde ik twee woorden vallen, met enige verklarende waarde, of minstens die iets aangeven van wat het belang ervan is.

Hypermarkt om te beginnen. Carrefour had gemikt op enorme supermarkten. Een veld vol rekken als het ware. Auchan is in dat opzicht al wereldberoemd in Vlaanderen, maar dan ook minstens wegens zijn lage prijzen. Maar er wordt gesuggereerd dat die grootschaligheid die afgang verklaart. Ik begrijp: een grote Delhaize is me al genoeg, pardon, te veel. Maar vermoedelijk biedt het formaat geen voldoende verklaring. Ik vermoed dat binding en imago veel meer betekenen. Ik vang op dat Delhaize scoort door de kwaliteit van groenten en dergelijke, Colruyt dan weer door zijn lage prijzen, denk ik, en zijn meerwaarde... Carrefour kan daar niets tegenover stellen, vrees ik. En zeggen dat geen CEo erin slaagde om op twintig jaar tijd een reddend concept te vinden... Griezelig - of een bewijs van mismanagement...

Iemand van 'DS' had het op de radio over de verdwijning van een 'landmark', wat de journalist prompt vertaalde als een 'mijlpaal'. Interessant. Inhoudelijk eerst: inderdaad, GB en later Carrefour behoorden tot het grootwarenhuizenlandschap. De GB in Kortrijk was de bestemming van een soort wekelijkse inkoopreizen, herinner ik mij, maar verloor nadien aan attractie, deels door de verre afstand - vermoedelijk ook weer een gevolg van de optie voor grote winkels. maar dus een landmark, inderdaad. En een bekend landschap lijkt steeds meer af te takelen: niets is voor eeuwig, of steeds minder.

En soms is een landmark inderdaad een mijlpaal. maar hier niet. Een mijlpaal kan het zij als we het hebben over een geschiedenis: een plek waar we beseffen dat een stuk van onze weg is afgelegd. Hier dus niet passend. Maar het alternatief ? Een 'baken' ???

 

 

 

15:19 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

21-02-10

Sky marshals en gendarmen

Ik las net iets over 'sky marshals' -en was gefascineeerd door het woord 'marshal', ook nog eens door de combinatie. En hop: een vraag op forum.wordreference.com, en een ontdekkingsreis... Even uw Engelse oefenen, maar daaronder nog wat beschouwingen in het Nederlands...

"I have just read that 'sky/ flight/air marshals' have been approved of: police officers in civilian clothes, or "undercover law enforcement/ (anti-)terrorist agent on board a civilian aircraft"...

Now, I like the word 'marshal' and I wonder what words you have (and what the origin is) to refer to (mainly local) policemen.

Eng. 'marshal' turns out to have been a horse-groom (Frank. *marhskalk, lit. "horse-servant"); our 'maarschalk' in Dutch has climbed up the social ladder, as he is now the most high-ranking army officer. As a matter of fact the constable was the marshal's colleague, or even his chief; he was "the count of the stables", or in Late Lat. the "comes stabuli", a function "established by Theodosian Code, c.438 C.E.".
There are also the legendary sheriffs of course...

In Flanders/ Belgium (Dutch) and the Nederlands we had
- B (no longer): veldwachters (een veldwachter) - lit. a guard of the field, but surely a calque of the French champêtre (Lat. campestris, I think), where you recognize the word champ
- B (no longer): rijk/s/wacht: lit. the guard of the empire, the state (with a gen. /s/), a federal and semi-military police structure now merged with the police
- NL (still existing) marechaussee : probably related with marshal/ maarschalk, so it seems, whereas I had thought of a kind of country-side road (chaussee) police on horseback (mare) ; my source is not quite clear

In French I know of
- champêtre: see above
- gendarme: gens d'armes, so it seems, people with guns, I guess, the only ones allowed to carry guns [but it also seems to refer to a bug carrying a red-and-black shield)."

Zoals gezegd: het grondwoord voor mij is de veldwachter, de staljongen met verantwoordelijkheid. Maar dan krijgt het plots een globale context: sky marshal. Of: de individuele burger, de kleine gemeenschap, bedreigd door een globale bedreiging.

Typische ontwikkeling van deze tijd: grootschaligheid, lijkt mij. Terwijl er tegelijk gehunkerd wordt naar kleinschaligheid. Anderzijds denk ik dat het subsidiariteitesprincipe nog altijd bijzonder menselijk is: op een zo laag mogelijk niveau ('echelon') spreken en overleggen...

Het gevaar voor een spagaat is groot: de niveaus verwijzen naar elkaar, maar ze zijn moeilijk te verzoenen. Soms is globaal overleg het meest zinnige, maar nooit mag het lokale niveau vergeeten worden.

Vermoedelijk een typische paradox, waarbij de kunst van het onderscheidingsvermogen telt !

 

11:07 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: sky marshal, politie, subsidiariteit, paradox |  Facebook |

16-02-10

Schuld, monocausaliteit en on-genade

Verschrikkelijke ramp in Buizingen, verschrikkelijk. Vooral het leed, dat voor de media anoniem blijft. We kunnen wel vermoeden wat er bij een aantal gezinnen (en misschien soms jonge) is gebeurd want  als een spitsuurtrein wordt aangereden, dan zijn vooral beroepsactieve mensen het slachtoffer: de getuigen van gisteren waren allemaal dertigers, veertigers, weinig vijftigers. Dit zijn dan traumatiserende omstandigheden voor hen.

Opvallend dat dat in de vooral audiovisuele media geen aandacht krijgt. Wel 'feiten': aantallen (slachtoffers), reddingswerkzaamheden, omstandigheden van het ongeval en dan vooral - zo lijkt het toch - de vraag naar schuld. Vanmorgen hoorde ik het nog: de boeman, de zwartepiet doorschuiven, aansprakelijkheid, ... Schuld dus!

Mij lijkt dat wij nauwelijks nog kunnen verdragen dat iets 'zomaar' gebeurt, door bijvoorbeeld onwaarschijnlijke samenlopen van omstandigheden. Ik bedoel... In 'DS' bv. as ik niet al te lang geleden interviews van mensen die ondanks veilig rijgedrag mensen hadden aangereden (kind plots van achter een auto, enz.). Als die mensen het ongeluk hebben dat de verwanten van het slachtoffer de 'lotsdimensie' niet erkennen, dan wordt hun leven gruwelijk - nog gruwelijker dan het al is door dat ongewilde ongeval.

Voor ik doorga: uiteraard moeten wij vermijden, voorzorgen nemen, de omstandigheden onderzoeken. Zeer zeker. Zeker moeten wij een en ander via wetten en regels proberen te regelen. Maar ik denk dat het noodzakelijk is dat we ook een soort 'fatum' onderkennen. Of minstens de inbedding van een bedrijf in een meedogenloze economische context, waarbinnen het bijzonder moeilijk is alle partijen tot hun recht te laten komen door de (gecreëerde) schaarste, en vooral de belangen van alle partijen.

Mij lijkt dat een en ander het gevolg is van een autonomiedenken: schuld moet dus ook persoonlijk zijn, of minstens aan een instantie toegeschreven kunnen worden. Ook al omdat dat toelaat een schietschijf, een zondebok, een... pispaal, te vinden om emoties op af te reageren. Het gevaar is echter dat ons huidige 'schulddenken', na een instant-analyse schuldigen ont-dekt/ 'blootlegt', zonder onderzoek ten gronde (nu EU, de spoorwegen, de minister), en dan het mes in de wonde draait, als een grootinquisiteur... Ik las net nog in 'DS': een mediacriticus dringt erop aan dat medie moeten leren erkennen dat ze het (nog) niet weten.

Nog een aspect is democratie in deze. Een totalitair systeem laat toe sneller te reageren, een democratie moet het hebben van 'checks and balances', waardoor de procedure, bv. met Europa, haar beslag moet krijgen. Dus: tragisch uitstel door een beter 'systeem'.

Opvallend trouwens dat de media geen middelen vinden om ook rouw aan bod te laten komen. De journaals lijken hun enige taak te zien in het verslag geven en het duiden, maar deze menselijke dimensie ontbreekt nagenoeg totaal, lijkt mij. Het is ook de moeilijkste, akkoord.

Ik zie een tragisch samengaan resp. conflict tussen autonomiedenken, democratische werking en dwingende, blinde economische logica: we willen individuen verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid geven, ook alle partijen inspraak geven, terwijl anderzijds de economie het individu, en geregeld zelfs CEO's en/of EU, de wapens/ het roer uit handen slaan. Dan past een gewoon schuldbegrip niet meer. Het begrip 'monocausaliteit' moeten we uit het woordenboek schrappen.

Maar ik ontken niet dat alle mogelijke voorzorgen moeten worden getroffen door eerst te onderzoeken wat er net is gebeurd. Maar iemand beschuldigen of aanklagen moet later gebeuren. Mensen die niet direct schuldig izijn, moeten niet in ongenade vallen - of gestort worden. Ten andere: het is te simpel te verklaren dat er gewoon goede en slechte rechters, politieagenten, zijn. Betere en slechtere, zeker, maar geen simplismen graag. En genade.

 

 

 

 

09:55 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

15-02-10

Trappistinnen hebben geen FOMO...

Ik las van de morgen dat Facebook bij een bepaalde columnist [Kristof Hofkens in 'DS']leidt tot fomo. Toen ik daarnet de uitzending over de trappistinnen in Brecht bekeek op Eén, bedacht ik dat zij niet aan fomo lijden.

FOMO? Kent u dat niet ? Ach, had dat gezegd ! ;-)

Fomo staat volgens die columnist voor 'fear of missing out [on all kinds of things, zeg ik er nu maar bij]' en is een symptoom of syndroom dat Facebook dreigt te veroorzaken of nog te stimuleren. Want wat gebeurt er ? U leest wat uw vrienden aan het doen zijn, vergelijkt heel snel met uw leven en denkt dan uiteraard: wat? Doen zij dat ? Nou, dan zou ik het ook moeten doen !' Althans, zo zag de columnist het.

Ik vind het helemaal niet onzinnig. Deze maatschappij houdt van musts: intussen zijn het eerder aanraders geworden, maar toch, ook na '68 waren er musts, al waren die dan niet langer religieus, uiteraard. Wat vreemd toch: autonomie en een stuk individualisme worden gepromoot, en toch gelden hier algemene adviezen... In elk geval: ik denk dat de musts al bij al nog onschuldig waren, terwijl velen nu het slachtoffer (en willoos vaak) worden van de maatschappij - en dus acuut lijden aan fomo, lijkt mij. Het is maar een van de nieuwe soorten druk die wij nu kennen, naast prestatiedruk, enz.

De trappistinnen niet dus. Zij leven ver van de wereld, en krijgen dus weinig impulsen, en als ze er al krijgen, dan zijn ze eigenlijk sterk confronterend, want de grenzen zijn duidelijk: de tuinmuur, de voordeur, en dat is het.

Ach, het doet denken aan schaarste en overvloed. Wie heel veel krijgt (en dat niet beseft), ervaart schaarste. Wie weinig krijgt maar er zich bewust van is, ervaart overvloed. De moderne maatschappij is kampioen in de schaarste: als die er niet is, creëert zij die wel...

 

 

 

23:06 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: fomo, trappistinnen, brecht, missing, druk |  Facebook |

08-02-10

Karrentrekkers en locomotieven, naast...

... naast coördinatoren en managers.

Het thema is al vaker aan bod gekomen: moéten we 'dure' woorden gebruiken, of kan het ook eenvoudig ? Is jargon onvermijdelijk of ... ?

In de voorbije dagen botste ik op deze twee woorden, die niet helemaal de inhoud 'coördinator' en 'manager' dekken, maar toch in de buurt zitten. Ik vind ze vooral mooi. Waarom echter? Ik heb er even over nagedacht en ik vermoed: omdat ze niet louter denotatief zijn (ze geven niet alleen de betekenis aan, verwijzen niet louter), maar metaforisch - en daardoor mooi.

Natuurlijk is er een gevaar aan metaforen: er komt meer mee dan louter de betekenis. Een metafoor kan net kracht hebben door zijn verbeeldingskracht, zoals ook poëzie, maar is ook een soort ongeleid, of halfgeleid projectiel. Met dat beeld komen namelijk geregeld andere betekenissen mee. Niet iedereen associeert bijvoorbeeld evenveel positiefs (of negatiefs) met dat beeld, als een ander. (Ik geloof dat metaforen daarom soms berucht zijn in de wereld van de logica, omdat een aantal mensen dan reageert op basis van de metafoor, en niet meer op het voorwerp ervan, de realiteit. )

Anderzijds vind ik de 'stadhuistermen' wat te gemakkelijk, wat te bombastisch. Ze maken vaker meer indruk dan nodig. Iemand die in de praktijk coördineert krijgt soms niet het aanzien van iemand die die 'kwalificatie' op zijn visitekaartje kan zetten. Mijn probleem met bepaalde modieuze Engelse termen is dat ze mist spuiten - en zelfs een heel speciaal soort mist: enerzijds verduisteren ze vaak, maar anderzijds heeft de mist ook het effect van een vergrootglas. De functie lijkt vaak indrukwekkender dan ze in wezen is.

Ze zijn trouwens nieuw. Vroeger had je voorzitters, secretarissen, medewerkers, maar nu krijgen ze veel vaker 'specialiteiten', lijkt mij. Een gevolg van een organisatiecultuur, denk ik. En een typisch gevaar daaraan lijkt mij dat het middel (organisatie) een doel wordt. Lijkt mij !!!

Nu, misschien speelt hier vooral een 'allerindividueelste emotie' mee: mijn appreciatie voor beelden (en hun frisse blik op "bekende" realiteiten), en eventueel zelfs een stuk afgunst ??? Ik hoop van niet, maar soms denk ik dat ik overreageer. Toch ben ik er behoorlijk van overtuigd dat mijn basisaanvoelen niet ongegrond is.

 

 

 

 

04-02-10

Faits divers, anekdotes en België

Deze woorden stonden centraal in de actualiteit van de voorbije dagen. Franstalige Brusselse politici hadden het over een 'fait divers', anderen over een 'anekdote', meen ik, terwijl de Vlamingen een onderliggende zware dreiging onderkenden.

Even vroeg ik mij af: is dit echt een verschil in inschatting, of heeft een en ander eerder te maken met een woordkeuze? Even dacht ik: misschien betekenen die termen eerder dat het losstaande feiten zijn, dan wel dat ze niet erg zijn. Dan blijft er weliswaar nog altijd een probleem, maar er zou toch één misverstand uit de weg geruimd zijn. In elk geval lijkt de discussie mij vooral te gaan over de frequentie, minder over de zwaarte van de misdaad op zich.

Nu, 'fait divers': met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid denk ik dat dit overeenkomt met onze 'varia', tegenwoordig met 'WVTTK' (wat verder ter tafel komt). Dus: gevarieerde, uiteenlopende berichten, maar vooral kleine, korte, onbelangrijke. (Soms blijken die toch belangrijker, maar kom...)

Vervolgens : 'anekdote'. Even nagevraagd op etymonline.com. Verklaring: "1670s, "secret or private stories" om te beginnen. Dus: een allusie op het feit dat een en ander minder belangrijk is, lijkt mij.  Oorsprong in het Grieks: anekdota, "things unpublished". Vermoedelijk impliceert dat: minder belangrijk. Hoewel: dit spel van geheimen, van geruchten, klinkt plots anders als het insinueert dat die kleine dingen verborgen werden gehouden omdat ze gevaarlijk konden zijn. In elk geval evolueerde het woord nadien tot 'amusant verhaaltje' nu, iets leuks in de marge.

Maar opvallend: de scheidingslijnen tussen de diverse meningen in deze lijkt parallel te lopen met de voertaal, zowaar over de partijgrenzen heen, één enkele 'dissidente' stem niet te na gesproken. Typisch Belgisch? Mijn hypothese is dat de verschillende taal en het gebrek aan nationale (federale) media leidt tot totaal andere mentaliteitsevoluties (door een totaal ander soort informatie of alvast focus) en dus ook tot grenzen tussen diverse in principe nogal gelijkgestemde partijen (socialistisch, liberaal, christen-democratisch). Alleen Groen/ Ecolo lijkt soms wat meer op eenzelfde lijn te zitten - en mijn indruk was ook dat de Ecolo's in verhouding het best of het meest Nederlands spraken, vermoedelijk vanuit een stuk unitaristische overwegingen...  

 

26-01-10

Leiden en zo...

Bent u klaar voor x observaties en overwegingen over 'leiden' , het woord en het concept? Het ene interessanter dan het andere. Daarom nummer ik, en u 'springt' maar...

 Opvallend hoeveel woorden wij in het Nederlands hebben met leiden. Niet dat er bijzonder veel zijn, maar toch flink wat. Maar ze hebben zelden dezelfde Latijnse  stam. Normaliter zou het ducere zijn ('il Duce' hebben de Italianen aan den lijve meegemaakt).

0. 'Leiden'  betekent etymologisch : doen lijden, in de betekenis van 'doen gaan' (een causatief dus). (Vandaar: een maand geleden [voorbijgegaan], overleden, ...). Natuurlijk lijkt dat veraf te staan van ons leiden...

 

1. Verleiden/ seduce/ séduire/ verführen : eigenlijk misleiden (iemand zover krijgen dat hij / zij doet wat ik wil, niet meer wat hij wil). Denk aan bekoren... Duc- dus wel. (Ver- heeft als suffix wel vaker een negatieve betekenis: verdraaien, verkommeren, ...)

 

2. Een land leiden/ lead ???/mener ???/ führen. Tja, het kan in het Nederlands. Maar impliciet verwachten wij een doel, vermoed ik : leiden naar [het beloofde land]. En dan heb je leiderschapskwaliteiten nodig. Maar die mensen zijn geen leiders mee, o nee, zij zjin 'leidinggevende'. Zij lijjken dus te geven wat anderen nodig hebben, denk ik. Het is meer dan een functie, het is een activiteit.

Vermoedelijk associëren we hier land met volk. Maar couranter zou kunnen zijn: sturen, besturen, zoals gouverner, met le gouvernail, het roer (van een schip). Een land als een schip dus...

 

3. Begeleiden/ accompany, guide/ accompagner, guider/ begleiten. Hier komt de kat op de  koord, zouden de Vlamingen zeggen: een probleem dient zich aan. Want het klinkt behoorlijk anders: I accompany someone/ I guide someone. De eerste persoon lijkt zijn vrijheid te bewaren, de tweede verliest een stuk van zijn vrijheid. Ook interessant: geestelijke begeleiding in een religieuze context heet gewoonlijk zelfs spiritual direction, ook al lijkt een spiritual guide (een goeroe ?) ook mogelijk. Begeleiden echter lijkt - lijkt ! - de begeleide alvast zijn of haar vrijheid niet te ontnemen.

Interessant nog: mgr. Léonard verklaarde bij zijn aanstelling dat hij 'homoseksuelen had vergezeld'. Wat een interessante verspreking ! Hij bedoelde natuurlijk dat hij hen had begeleid, als geestelijk begeleider. Maar zoals hij het hier uitdrukt, had hij iets heel anders gegaan: hij was letterlijk met hen meegegaan. Waarheen ? Ik durf het mij niet voorstellen... Maar een interessante kwestie.

Ook nog apart: een dubbel prefix... Geleiden: lijkt nogal ouderwets. We geleiden alleen 'naar de laatste rustplaats'. Wel courant: bepaalde stoffen geleiden beter dan andere (zoals ladderpolymeren, wat dat ook mogen wezen...). Maar geleiding is wel conductie. En een leiding is een conduct. Duc- dus.

Voor mystice: mensen moeten een suuver conduut zijn, volgens Ruusbroec, een zuivere leiding/ doorstroomkanaal voor Gods liefde.

Vandaar conduire une voiture: een auto geleiden, besturen, zeg maar. Autoegeleider en treingeleider kunt u nog vinden. Maar in feite gaat het weer over sturen, zoals gouverner, besturen, met le gouvernail, het roer (van een schip).

4. *Beleiden bestaat niet, beleid wel/ policy/ politique/ Verwaltung. Wat vreemd toch. Een politiek dus, ook een soort beheer, zou ik zeggen, maar woordenboek noemen het een 'policy'. Leiden dus naar doelen toe.

 

5. Afleiden/ deriver : weg van de oever dus (ripa), denk ik.

6. Inleiden/ introduce/ introduire/ einleiten (...). Duc- dus opnieuw.

7. Uitleiden : vermoedelijk geen vertaling als tegenhanger van inleiden. Nu beide woorden (in 6 en 7) hebben ook nog minder praktische betekenissen...

 

8.*Aanleiden bestaat niet, aanleiding wel/ occasion/ Anlass (Beweggrund). De Eng./ Franse term klinkt toch een beetje anders, minder causaal, dan de onze...

 

9. Herleiden/ reduce/ reduire/ reduzieren. Maar hier zitten we wel met een semantische kwestie, maar in België is het oké als standaardtaal (beperken, terugbrengen, ...). Elders is het eerder omzetten in een andere vorm, makkelijker...

 

10. (Samen met 11 te lezen) Rondleiden/ show around/ faire faire le tour, visiter/ herumführen. Zoals een gids/ guide.   

11. Omleiden/ divert, redirect/dérouter, détourner/ ablenken, umleiten. Dat is al minder leuk: we moeten een omweg maken, we nemen niet de kortste weg !

 

12. Nog interessant: opleiden. Het zou het meest verwant moeten zijn met educate/ eduquer (erziehen), bij ons is opleiding eerder een variant van training/ formation/Ausbildung.

Tja, ik heb er genoeg. Ik hou het hierbij. U hebt genoeg geleden ! ;-)

 

 

 

 

12:37 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: leiden, begeleiden, herleiden, opleiden |  Facebook |

17-01-10

Een landzee, zonder kwali's natuurlijjk !

Eerste vraag: kent u 'landzee' ? Als wel: wilt u even onderaan reageren ?

Tweede vraag: wie had het recent over 'kwali's' ? Weet u het het? Even reageren, als u wil.

Maar als u het niet wist: tja, het viel mij plots op, of ze vielen mij allebei op. Ik situeer ze even, en geef toelichting.

*

Het woord 'landzee' werd vorige week gebruikt door een Zeeuwse boer, die zich verzet tegen de overstroming van de Margarethapolder (toch ?) in het kader van de verdieping van de Westerschelde. Het woord blijkt wat ongebruikelijk in het Nederlands (als een synoniem van een 'binnenzee'), maar deze man gebruikte het als een woordspeling : Zeeland zou een landzee worden. En vermoedelijk wilde hij daarmee appelleren aan de collectieve herinnering aan de dijkbreuk en de verschrikkelijke overstromingen toen, met de fatale gevolgen vandien. Mijn gevoel is dat de man gewiekst is, maar dan vooral in het bespelen van de media. Je moet tegenwoordig een 'quote' te vinden voor de superkorte interviews, zodat dat minstens beklijft --- zoals Steve Stevaert het ook deed. Een nieuw woord kon de pers halen, los van de werkelijkheidswaarde van het bericht, maar zo minstens aan zijn visie herinneren.

'Kwali's' kon u horen uit de mond van onze nationale trots (allez, een van) Janina Wickmayer. Ze moest immers de kwalificatietornooien door om in de achtste finales te raken, na de whereabouts-kwestie. 

De verkorting had ik nog nooit gehoord.  Ik zocht even op google, en meen dat het in Nederland al wat gangbaar is. Een vriend vindt zulke afkortingen (en zeker op -o, zoals edito, resto, ...) niet kunnen want gallicisme. Feit is dat de Fransen er een handje van weg hebben (science po, météo, ...), maar volgens mij wordt het een gevecht tegen de bierkaai om die strijd te winnen. Unief, prof, ... zijn al langer doorgebroken, maar misschien rust een odium op o-woorden, omdat die het meest naar het Frans (lijken te) verwijzen...

(Ik hoop even van u te horen !)

 

14:35 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

11-01-10

Klank en betekenis ?

Zou er een verband  bestaan ? Ik som gewoon even op:

 

- x in Lexus: x gaat door voor gesofistikeerd.

- b/d/k/p/ t of plosieven: vooral voor harde woorden ?

- l en m in liefdeswoorden (amour, minne, love, lief, liebe): toeval ?

- veel negatieve woorden met /kn/ ?

- een shot [shhhhhhh-aaaa-t (paf)]: ben ik de enige die de injectie bijna hoort ?

Geen onomatopeeën, maar suggestieve woorden ?

 

In poëzie lijkt het buiten kijf te staan. Zoals de i/ie in liefdespoëzie. Zoals in ik vin' je zo lief en zo licht (Gorter) of in Emily Dickinsons kleinood:

 

To make a prairie

it takes a clover

and one bee;

One clover and a bee,

And reverie.

The reverie alone will do.

If bees are few.

 

 

16:00 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: klank betekenis dickiinson |  Facebook |

04-01-10

Mindmapping, coaching en politie

I er enig verband, denkt u? Nou, niet echt. Of nee, niet direct: je kunt mindmapping op diverse manieren gebruiken. Ook in de politie dus, maar natuurlijk is het niet evident, en ik denk dat er niet veel korpschefs dat gebruiken.

Maar ik interviewde iemand die dat wel doet, de korpschef van Asse, Kurt Tirez. En nog meer dingen die minder evident zijn, want heel menselijk en daardoor efficiënt, mocht ik merken. Hij coacht namelijk terwijl hij leidt. En dat heeft heel vaak met taal en communicatie te maken. Opvallend ook: alles drukken we het best in Engelse termen uit...

Ik zet een paar dingen op een rijtje:

1. Mindmapping: intussen wel wat bekend: een systeem dat toelaat om informatie visueel te schikken, waardoor ze meer kan aanspreken.

2. Coaching: zoals een trainer, die zijn mensen begeleidt maar niet echt leidt; een perfecte dosering van wat sturen en toch eigen verantwoordelijkheid gunnen. (Ik wou een verband zoeken met 'koesteren', maar zonder succes. Vermoedelijk onbestaande)

3. Managing by walking around is zowat zijn devies. Het spreekt voor zich, en vermoedelijk houdt het in dat er preventie mogelijk is door meer aanwezig te zijn: door te observeren, te motiveren, te overleggen, enz.

4. Gebruik van beelden ('imaging' ?): opvallend was dat er kippenfoto's hingen in de ontmoetingsruimte. Die bleken gelinkt aan zeven (anti-)criminele strategieën en de foto's maken die een stuk bevattelijker.

Is al vaker ter sprake gekomen: de naam van de techniek maakt hem meer of minder aantrekkelijk, los van de intrinsieke waarde. Maar in Asse leken die dingen toch te werken !

(Artikel is verschenen in het boek 'Zwem!', uitgegeven door VKW.)

'

 

 

 

 

19:12 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tirez, kurt, coaching, mindmapping |  Facebook |

02-01-10

'Ervaring'

Net een interview met Wouter Deprez gelezen in 'DS'. Iets trof mij, namelijk hoe hij  twee keer over ervaring sprak, maar op heel verschillende manieren.

Eén keer over de ervaring van het vaderschap, maar dan niet zozeer over het 'fundamentele' aspect ervan, maar als een soort 'kick' bijna, iets om mee te maken. Hij verklaarde:  ‘Zelfs het ouderschap is een ervaring geworden, iets wat je meegemaakt moet hebben  – en er is een dwang van alles willen hebben, niet kunnen omgaan met niet krijgen van het vaderschap (…).' Nou, interessant, deze kritiek. Eventueel kunnen we het verbreden tot relaties: het zijn ervaringen die je moet hebben opgedaan. En ik vermoed dat we eraan kunnen toevoegen (voor eigen rekening): 'en die tot niets binden', die niet engageren, waarvoor je geen verantwoordelijkheid moet opnemen.

Het doet denken aan het woord 'kick': vroeger een buzzword, maar  'slechts' of nog altijd 500000 hits op internet voor de uitdrukking "voor de kick". Niet toevallig, denk ik, heeft filosoof Lieven Van de Cauter daarover een boek geschreven: 'Archeologie van de kick'. Want volgens mij is de kick de reactie van na '68 tegen enig soft gedoe (aanschoppen tegen), maar ook een antwoord op een vraag naar zin: wat voor zin heeft mijn leven ? Als iemand een sterke ervaring opdoet, dan heeft die persoon alvast het gevoel dat hij of zij leeft. De nadruk op het zintuiglijke, veeleer dan op de zin - maar die vraag vindt haar weg wel weer op een andere manier...

Het andere gebruik van 'ervaring' is dan eerder klassiek. Hij verklaart dat hij het moeilijk had om zich te concentreren, liet zich te veel afleiden, en dat wenst hij niet aan zijn zoontje, want: ‘Ik spreek uit ervaring.’ Dan gaat het over het weten uit i.c. jarenlange ervaring, niet kortstondig.

Maar die is niet te verkopen. Ervaring lijkt iedereen te hebben. Als je die echter wil verkopen, dan moet het 'expertise' zijn !

Zoals met raad. Als je raad geeft, kan je nauwelijks geld vragen. 'Advies' levert al snel 50 euro op. En 'consult' begint pas bij 100 euro per uur !

 

 

 

10:56 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: advies, ervaring, expertise, kick, consult |  Facebook |

24-12-09

Secreten van de secretaris

Even iets gelezen over de archieven van het Vatikaan. En toen de archivaris een etymologische verklaring vermeldde, gebeurde het natuurlijk weer: ik moest dat noteren, onthouden, en mijn gedachten sloegen op hol, ze kregen vleugels, wat icarische wel, en ik voelde mij geïnspireerd.

decoration
Kern was dat secreet van 'secretaris' afgeleid zou zijn. En etymology-online  bevestigt dat inderdaad. Een secretaris is in eerste instantie een vertrouweling, 'confidant', iemand die dus mee wil overleggen en die dus niet eerst en vooral ondergeschikt is. Als hij/zij al ondergeschikt is, dan wordt die lagere hiërarchische positie minstens een stuk gecompenseerd door het vertrouwen. Wat ik persoonlijk dan weer een mooie idee vind om mee te nemen in het maatschappelijk debat over waardering en vooral honorering van functies: de eer ('honor') van het vertrouwen is ook een soort honorarium, wat wij gewoonlijk als een financiële vergoeding beschouwen.

Even tussendoor: we moeten altijd opletten met boutades, denk ik plots. Zo'n algemene stelling, vooral als ze een woordspelletje bevat, lijkt meteen al een ideologische regel of zelfs waarheid, terwijl ik het vooral beschouw als een overweging, die mij "niet onzinnig lijkt". Ik bedoel bijvoorbeeld niet dat de functie onderbetaald mag worden: waardering moet zich m.i. ook wat tastbaar uiten, hoewel niet per se materieel, maar hier kom ik op een breder-dan-taalkundig spoor. Ik kan dat beter in een andere context behandelen. Mij leek het wel interessant dat het taalkundig aspect van een formulering mee bepaalt hoe ze overkomt.

Terug naar onze secretaris. Dan klinkt het woord 'secreet' plots anders: iets wat je in vertrouwen deelt, is iets heel anders dan iets wat je angstvallig voor anderen verborgen houdt. Natuurlijk klinkt het bij ons niet bepaald vriendelijk: op secreet zitten is bepaald ongezellig (al kan het bepaald gezellig zijn in la chambre secrète, oftewel het toilet), en een secreet of excrement ruikt allesbehalve smakelijk. [Naar verluidt kunnen we 'op secreet' in het Nederlands beter vermijden.] Idem dito met het geheim: geheim houden betekent vooral dat we het niet bekend willen (!) maken, en doet niet denken aan intimiteit, vertrouwen. En zelfs confidentialiteit is al 'besmet' met geheimzinnigheid, verbod op weten, terwijl het zo duidelijk naar vertrouwen verwijst:'fides' is ook veel meer vertrouwen dan geloof... Terwijl een Duits 'Geheimnis' meer is dan alleen geheim. Het is ook een mysterie - en dat is in mijn ogen veel meer verborgen rijkdom, dan wel een irriterende bron van tekort aan kennis...

Even dreef mijn enthousiasme - dat is mijn typische 'wishful thinking', die mij horizonten doet verkennen, die dan fata morgana blijken.. - mij ook in de richting van 'credere' (geloven, vertrouwen), zoals we het nog kennen in 'krediet' (winnen of verliezen), 'credo' (een geloofsleer, een uitgangspunt), enz. Ten onrechte, zo blijkt: een secreet is toch eerder het negatief klinkende af-scheiden ('cernere').

decoration
Nu, een scheidingsmuur bijvoorbeeld is ambigu, ook al klinkt het nogal negatief. Daarmee kan je mensen scheiden, wat best pijnlijk kan overkomen, maar eigenlijk kan je met die scheidende muur ook ruimte, aparte ruimte, eigen ruimte, ademruimte creëren. De strijdende partijen moet je uit elkaar houden: te grote intimiteit kan dodend zijn, zoals ook takken in het vuur zuurstof moeten krijgen om te kunnen branden. Cellen sluiten af, sluiten mensen op, maar monniken zullen heel zeker opmerken dat ze ook insluiten, met alle ambiguïteit vandien.

Maar nu maken we ruimte: van de secretaris belandden we onvoorzien maar relatief spontaan bij de monnik, en eigenlijk ook bij de... vermoedelijk fundamentele ambiguïteit van alles: van geheimen, van muren, van cellen. En van woorden.

Ruimte nu voor uw gedachten !

 

 

 

 

10:25 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: geheimnis, ruimte, secreet, geheim, cel, scheiding |  Facebook |

16-12-09

"Een negatief aanvaardbaarheidsoordeel" vanwege "het taalteam"

Wat vindt u daarvan, zie ? Begrijpt u het ?

Komt dat uit een antwoord op een sollicitatiebrief? Of een inschrijvingsformulier? Of uit een taalboekje?

Jawel, het derde. De dienst voor taaladvies (taaltelefoon.be) publiceerde net een reeks tips, 132 pagina's lang, met zeer nuttige hints, maar met minstens dit on-woord. Let wel: geen kwaad woord over die dienst. Ik bedoel: ik legde al geregeld vragen voor en kreeg bijzonder degelijke antwoorden (waarvoor die medewerkers alle tijd namen), en ik weet uit ervaring dat een mens fouten blijft maken. Als ik eigen teksten herlees, ook gepubliceerde, dan heb ik geregeld ademhalingsproblemen: de dingen grijpen mij voorlopig vooral figuurlijk naar de keel. Ik bedoel: ik herlees - en merk heel vaak dat ik dat niet meer zo zou schrijven. ik merkte net dat ik effenaf te veel gedachtestrepen gebruik, dat ik in een wat informeel genre te veel 'tja' schrijf, enz. Ga naar de site en bewonder !

1.

Maar toch dus: een NAO ! Bedoeld wordt dat je bepaalde woorden - en let nu even op - beter niet schrijft/ niet meer mag gebruiken/ beter andere woorden gebruikt ! Bijvoorbeeld: 'mazout' krijgt een NAO - of nee: het is "een woord waarover een negatief aanvaardbaarheidsoordeel wordt geveld". Ook 'frigo', 'valling' en 'camion' is dat lot beschoren!

2.

Merk even op: punt (regel ???) 60 vraagt net naar een goed evenwicht tussen actieve en passieve zinnen. En zie, wat gebeurde net? Jawel: passief. Moet het? Ik vind het zwaar op de hand, maar ja, in de buurt van een NAO zou je voor minder een aparte toon aanslaan!

En trouwens: op deze manier verberg je de autoriteit. Zo heb (had) ik een coach via internet, die luisterde naar de naam 'Je coach', ook na een individuele vraag ! En net werd ik digitaal vriendelijk verwelkomd door 'het gastenteam' ! In dezelfde lijn: de gemeentelijke communicatieadviezen (oei, nee, -opdrachten!) laten het personeel elke dag zeggen: "Met de gemeente Zaalberg, dienst openbare zerken en ontwijding, met Germaine'. Merk even op: Germaine heeft geen familienaam meer !!! En dan maar beweren dat we persoonlijker moeten worden als we schrijven!

IK herhaal even: schitterende dienst, die Taaltelefoon. Schitterende publicatie, die reeks adviezen (gratis toegankelijk).

Maar laten we toch even opletten met woorden, vind ik, en ons niet 'verbergen' achter woorden/ namen: dat is misleiding en eigenlijk niet authentiek. Ik ben ook niet altjid zo moedig, maar een regel is geen advies, een verplichting is geen afspraak, een persoonlijke e-mail vergt een persoonlijke daad. Beter authentiek zijn... Toch ?

 

 

06-12-09

'Zin'

Dit is een heel korte overweging. Ik was net weer bezig met het oplijsten van woorden met 'zin' als kern. En dat zijn er veel: zintuigen, bezinnen, verzinnen, uitzinnig, goedgezind, enz. Die blijken etymologisch verwant.

decoration
Vermoedelijk vooral via het idee van richting. Zin betekent dat iets georiënteerd wordt, een richting krijgt - of met andere woorden dat de chaos opgeheven wordt.

En zelfs 'zin' als betekenis kun je vanuit de idee van richting verklaren. Er steekt eventueel wijzen in, zoals in het Duitse 'Bedeutung' ('deuten' kan je als wijzen begrijpen).

Maar interessant is dat het zelfs met 'sentire' (voelen) verwant zou zijn - zoals 'zintuigen' suggereert - en zowaar met 'zenden'. Nu dat laatste is weer een woord dat aan richting herinnert. Voelen en richting minder, vind ik. Of verklaart u het ?

 

22:32 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: zin, betekenis, duiden, wijzen |  Facebook |

23-11-09

Greenwashing, volhoudbaarheid en horizontaliteit !

Ik las daarnet even een stukje maatschappijkritische lectuur - en botste ook interessante woorden en woordspelletjes.

decoration
'Greenwashing'
bv. Ik dacht even aan 'newspeak' van Orwell, maar je moet het natuurlijk linken aan 'brainwashing'. Het gaat erom dat de consument voorgespiegeld wordt dat iets groen is, terwijl het eigenlijk alleen een imago-kwestie is, en dat milieubewuste aspect niet in het product terug te vinden is. 'Duurzame soja gaat bijvoorbeeld door voor greenwashing.

'Volhoudbaarheid' zou de Zuid-Afrikaanse variant zijn van 'duurzaamheid'. Het is natuurlijk een vertaling van 'sustainability': de vraag dus of een product niet te veel onherstelbare schade toebrengt aan het milieu, waardoor komende generaties in hun kansen beknot worden. Het klinkt alvast heel anders dan duurzaamheid - en herinnert meer aan de bijna existentiële kwestie.

'Horizontaliteit' was een beoordelingscriterium van een alternatief kamp. Het klinkt mij '68-achtig: zo weinig mogelijk hiërarchie. In principe prima, maar mij lijkt dat verantwoordelijkheid niet telkens door elk individu apart kan worden genomen. Een hiërarchisch hogere kan vermoedelijk die verantwoordelijkheid meesturen - al ben ik er volkomen van overtuigd: er moet contact blijven tussen hiërarchie en basis, en de hiërarchie komt liefst vanuit de basis, wordt niet geparachuteerd in de hoogte. (is dit wartaal als beeldspraak ?)

Tot slot een frisse vondst uit een jongeren-landbouwkamp: 'Boer, blijf bij uw beest...' Misschien is het zelfs een goede slogan voor velen nu: blijf bij de bodem en droom, maar niet weg van de wereld (denk aan de bankcrisis, de overload aan management, ...)

10:34 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: landbouw, taal, neologismen, creativiteit |  Facebook |

18-11-09

Goede manieren...

Vermoedelijk zit ik hiermee op de rand van het taaldomein. Maar radio is in een zekere zin een en al taal. Dus...

Enkele kritische observaties bij deze, vanwege een vijftiger (aaaarrrrhhhh) :

1. Begroeten en afscheid nemen:

Ik vind het onwaarschijnlijk hoe radio-interviews (via de telefoon vooral) beginnen en eindigen. Gewoonlijk is de aankondiging van het itnerview naar het publiek meteen ook al de opener van het gesprek, zonder dat de interviewee de kans krijgt in luttele seconden de begroeting te beantwoorden. En aan het einde is de afronding en vermelding van naam en functie meteen ook het einde van het stuk. Voor enige interactie ('beaming') is geen tijd, tenzij de geroutineerde interviewee inbreekt in de woorden van de presentator-interviewer...

Dus; "Aan de lijn hebben we nu XY, voorzitter van Zyb. Goeie morgen, meneer/ mevrouw Y, - en hier is niet de misnte kans tot beantwoording - u had het onlangs over x. Wat hebt u precies bedoeld ?"

En aan het slot: "Dat is dus duidelijk. Tot zover de vertegenwoordiger van XY, voorzitter van Zyb. Hartelijk dank." En meteen de muziek zodat de woorden van de interviewee geen precieuze tijd mee kunnen kosten - want, zeg nu zelf, hoe belangrijk is die reactie? Bedanking c.q. begroeting zijn pro forma gebeurd, dus alles oké !

2. Interviewen:

Ik kan "Feiten/ Feyten en Fillet" best pruimen, maar een en ander valt mij wel op, dat u eventueel als aspecten van de taalkundige 'pragmatiek' kan beschouwen:

 - elke prof/ informant is een 'je'; waarom moet dat ? Ik vind enige formaliteit bij onbekenden en hogergeplaatsten best wel verdedigbaar. Gewoon een vorm van respect.

- slachtoffer van het format: het programma kiest een heel speciale invalshoek in de zin dat het wat dieper doorgraaft op een ander, en al eens een perspectief opent, of achtergrond biedt, maar opvallend is dat het allemaal altijd lekker-lacherig-licht moet blijven. De presentator doet het op zich heel goed, maar of die 'ondraaglijke lichtheid' ook bij tragische kwesties moet worden aangehouden???  De toon is gewoonlijk die van het 'blij-verraste kind', dat zijn ouders massa's vragen naar het hoofd slingert. Dat irriteert mij wat. ik weet: tegenwoordig geldt het primaat van formats, doelgroepen, efficiëntie, maar zouden wij dat niet eens even in vraag kunnen stellen alstublieft ?

Het kan onbelangrijk lijken, maar m.i. zit er meer achter. Vandaar. En desnoods ben ik dan maar een 'zeur', ook al wat ouder...

10:33 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: je, u, feyten, fillet, interview, begroeting, slot |  Facebook |

08-11-09

Kort en sprekend ?

Als je vaak op de snelweg rijdt, of vaak informatieve teksten leest, dan kom je vaak afkortingen tegen, of gewoon namen. Ze bestaan in alle namen en formaten - en ze zouden boeiend en nuttig kunnen zijn, maar vaak veeleer niet.

Het vervelendst zijn de letterwoorden als afkortingen van diensten. Geen beetje zorg wordt daaraan besteed, lijkt mij. Geen kans ze ooit te onthouden, want ze bestaan uit een totaal onvoorspelbare reeks letters. Geen kans ook - en dat is nog veel vervelender, vind ik - om uit de naam iets af te leiden inzake de functie van de dienst. Geen spoor van humor ook. Droog, dor, sec, vervelend.

Idem met  bedrijfsnamen. Die moeten nog al te vaak de naam van de eigenaar bekendmaken, lijkt mij. Denk aan vervoersmaatschappijen. Dan nog liever gewoon de eigennaam, dan Roger-Trans, Debelstrans, etc. U hebt ook de varianten op Tex, etc.

Ook al hou ik niet van (te) grote bedrijven: Omega-Pharma spreekt uiteraard tot de verbeelding. Unilin eigenlijk ook, maar het bekt ook lekker. Wervel (Werkgroep voor verantwoorde en eerlijke landbouw) is anders maar toch interessant: je kan dan wel niet raden wat erachter steekt, maar het suggereert iets. 'De Lijn' vond ik dan weer schitterend, ook met zijn logo. 'Ipod' ook, incl. IPhone, etc. Sprekend.

Is dat wel belangrijk ? Tja, letterwoorden die je niet onthoudt, lijken mij alvast niet nuttig. Een naam die (leuk) verwijst naar zijn doel vind ik ook beter dan een nietszeggende. En namen kunnen minstens kleur geven eerder dan afstoten.

 

 

 

14:59 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: namen, afkortingen, letterwoorden, klank |  Facebook |

05-11-09

Kleurrijke reclame en...

.. andere !

Tja, als een mens niet goed slaapt, kan hij genieten van de Fintro-reclame bijvoorbeeld. Te gek. Je krijgt een schijngesprek, waarin heel duidelijk de wensen van de opdrachtgever geformuleerd zijn in een totaal onnatuurlijke communicatieve situatie : bankier blijkt buurman, vrouwelijke klant spreekt hem lacherig aan op zijn afspraak die avond, en hij bevestigt zijn betrouwbaarheid, met drievoudige herhaling van BNP.. Sjonge: non-communicatie in de reclame.

Vergelijk dat met de originaliteit van Colora, dat elke dag nieuwe soorten verf benoemt: taalcreativiteit dus, die pefect aansluit bij het doel. Het gaat om samengestelde adjectieven als

- winterkoublauw of zoiets

- Saint Emilion '96-rood (hoe krijgt een mens dat geschreven ?)

Frisse reclame dus, kleurrijk. Rijk zelfs, zou ik zeggen !

 

11:46 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: colora, fintro, bnp |  Facebook |

04-11-09

Een drone dreunt niet, maar...

Vorige week moesten we opnieuw vernemen dat er moordende aanslagen gepleegd waren in Afghanistan. Dit keer zowaar op een markt, waardoor een groot deel van de slachtoffers vrouwen en kinderen waren. Een bepaalde foto in 'DS" blijft op mijn netwerk gegrift: een oude man, met bloed over zijn witte gedrapeerde kleren, die zich met pijnlijk vertrokken gezicht van zijn berrie verheft. Het deed mij aan een historisch schilderij denken uit de zeventiende eeuw of zo, door de emotie die op een bjizondere manier wordt weergegeven. (Zoals ik ook ooit een foto heb bewaard van Amerikaanse ouders die bij een herdenking ontroostbaar voorovergebogen zitten nadat ze ook een zoon in Afghanistan hebben verloren)

decoration



"Een Drone is een onbemand, op afstand of door een computerprogramma bestuurd vliegtuig. Een voorbeeld is de MQ-1 Predator. Voor dergelijke toestellen wordt ook wel de benaming unmanned aerial vehicle (UAV) gebruikt.

In de moderne oorlogvoering worden drones zowel ingezet voor verkenning als voor het uitvoeren van aanvallen. Ook is er een klein maar groeiend aantal civiele toepassingen, zoals de inzet tegen bosbranden. Dergelijke toestellen worden vaak gebruikt voor missies die te saai, "smerig" of gevaarlijk zouden zijn voor (de bemanning van) een bemand vliegtuig."

Zij zijn echter mede de oorzaak van de aanslagen. De aanslagen zijn namelijk represailles voor die aanvallen - al is  dat niet de enige verklaring, natuurlijk.

Ook nog opvallend: de drones die ik vond, heten 'predator' (roofdier), 'reaper' (oogster), 'Pionier'. De eerste twee klinken vreemd...

14:59 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: drone, afghanistan, aanslagen, doden |  Facebook |

31-10-09

Vlam, daar is de DAM !

Het referendum in Antwerpen is voorbij. Er ligt een bom onder de brug, de tunnel hangt te hangen, en van de BAM rest alleen de DAM.

Ik vind dit interessant. De BAM raakt gediskrediteerd. Het is duidelijk dat de Lange Wapper er niet komt, of zeker niet in die vorm. Maar wat dan wel? Het ei uit de hoge hoed heet DAM: voor duurzame Antwerpse mobiliteit of zo. Moet wel goed zijn, want het is dit keer zelfs duurzaam. Waw !

Maar het letterwoord is in nog een ander opzicht interessant. Her verschilt slechts één letter, en het rijmt zowaar op 'BAM'. Zou dat iets kunnen betekenen ? Bijvoorbeeld: dat de Lange Wapper er niet komt, maar vermoedelijk iets gelijkaardigs ? Dat geluid kon je al horen, maar...

Eigenlijk werp ik gewoon die idee op, omdat je je kan afvragen hoe belangrijk zo'n mini-verschil is, of je daaruit conclusies mag trekken...

'Nomen est omen', heette het. Maar welk ?

18:14 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: bam, dam, lange wapper, duurzaam |  Facebook |

Geen Chinees, wel Latijn - en een toetje

Ik las net een column van Rik Torfs. Over kerk, de waan van de dag en Latijn.

decoration
Hij neemt het op voor het Latijn. Hij lacht allerlei bewaren weg, met ongelooflijke zinnetjes: " (...) dood genoeg om te doen nadenken". Of nog: Latijn "is cultuur, is geschiedenis, is denken, is afstand nemen, is spotten met de waan van de dag", schrijft hij. En ik volg hem: nu willen we te vaak hapklare brokken, en moet de inhoud als het ware aan de oppervlakte liggen. Wij willen directe bruikbare, consumeerbare argumenten, of kanonballen, geen ingewikkelde strategisch-tactische overwegingen -- die misschien veel zinniger zijn. Afstand nemen van de waan van de dag: akkoord. En dus ook een ander soort taal graag.

Die man kan schrijven als geen ander - al is dat misschien wat fors. Het columngenre ligt hem als geen ander. En hij hanteert niet de klassieke directe schampere stijl, maar een soort ironie, die wel, naargelang de lezer, sarcastisch of cynisch kan overkomen, lijkt mij. En in tegenstelling tot de meeste columnisten verbergt hij zich eerder, of hij poneert zijn eigen standpunten met een soort dubbelheid, dat je eigenlijk niet meer weet of hij het meent of niet.

Zo vraagt een mens zich af hoe je het moet interpreteren: als meer dan een spel? Als een optie om te kiezen en niet te kiezen? Zo houdt hij van het credo in het Latijn omdat hij dan minder moeite heeft met de inhoud, en meer schoonheid ontwaart. Interessante kwestie: wat betekent dan dat Credo ?

Ik vind het niet onzinnig, wil hier niet onmiddellijk het proces maken, maar het lijkt ambigu, eventueel hypocriet, safe, wat goedkoop. Hij 'laat zich niet pakken'. En anderzijds herken ik er iéts in: nu worden mensen veel te snel 'gepakt' op één iets. En bij een te sterke overtuiging dreigt ideologie en -ismen.

Nu tot slot twee anekdootjes:

- 'Ik voel mij gepakt': zo reageerde ooit een lichtgewichtdame (of toch zeker niet te diep of ver denkende dame) op een onverwachte opdracht van haar directeur (die voor haar zeker geen bedreiging kon vormen), in het openbaar nog wel. Hilariteit.

- Veni, vidi, vici kennen we allemaal als het devies van Julius Caesar. Dat van bijvoorbeeld Don Juan daarentegen zou kunnen luiden : 'Vidi, vici, veni' --- met dank aan Guy Deutscher in The Unfolding of Language.

11:07 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: latijn, torfs, niet pakken, credo |  Facebook |

29-10-09

'Laten', '-letten', 'laat'...

Vraag: zou er een verband zijn?

In mijn dialect kennen wij 'letten'. Enkele voorbeelden:

-  "Ik zal niet lang letten [je bezighouden]".

-  "Is er geen belet [niets dat hindert] ?" - of dus: stoor ik niet ? Mag ik binnenkomen?

- "binnen een letje" zal hij komen: straks dus.

Ik vroeg mij af of woorden in het AN daarmee verwant zijn. En jawel: beletten natuurlijk, hinderen.

En "laten" ? Nu is het nog niet 100 % zeker, want in het Gotisch verschillen beide al/ nog, maar vermoedelijk - zo lijkt nu - door een ablaut van hetzelfde werkwoord (een andere klinker dus, zoals bij onze 'sterke' ww.). Trouwens, in het Engels heeft er ook een 'let' bestaan, nu nog een verouderd synoniem van 'hindrance'.

Het sterkste is wel;

 - laten: niet hinderen

- letten: hinderen

En dat van één werkwoord ???

08:49 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: letten, laten, hinderen, laat |  Facebook |

24-10-09

En nu 'vreemden'...

Een Ecuadoriaanse historica op Radio1 zette mij aan het denken toen ze reageerde tegen de titel van Mark Elchardus' nieuwe boek: 'Vreemden'. Op de Phara-bladzijde van canvas.be lees ik daarover : "Zo stelt hij voor om niet langer te spreken van “allochtonen” of “nieuwe Belgen” (“de nieuwe Belgen zijn waarschijnlijk ook de laatste Belgen”), maar van “vreemden”." Maar in elk geval was de Latijns-Amerikaanse - die enorm goed Nederlands sprak, beter dan bijna alle Franstalige ministers - daardoor niet gecharmeerd.

decoration

Ik meen mij te herinneren dat het erom ging dat het woord 'vreemden' nog altijd categoriseert. Ik herinner mij dat ik ooit, in 1979 of zo, als prille leerkracht Nederlands in het middelbaar, de opdracht gaf een opstel te schrijven over gastarbeiders. Of nee, over 'gastarbeiders'. Want de naam is niet meer puur referentieel. Er werden uitsluitend bepaalde gastarbeiders bedoeld: die uit de buurlanden hoorden er niet toe. 

 Toen ging het nog over een vooral theoretisch probleem: het was nog geen heet hangijzer, en volgens mij omdat toen nog heel veel van de migranten in Limburg woonden, niet in groepen of getto's, maar tussen de anderen, waardoor de integratie ook veel vlotter kon. "In de mijn zijn we allemaal zwart", kon je horen - en ik denk dat het ergens steek houdt, maar meer dan letterlijk natuurlijk.

Verschrikkelijk hoe nadien, 'dankzij' het VB, het hek van de dam raakte: ze werden 'migranten' (kil), en vervolgens 'allochtonen', en racisme was zowaar niet langer uit den boze. Duidelijk weer groepen, getypeerd op basis van één kenmerk. Voor een stuk een heel gangbare werkwijze (de ouderen, de jongeren, de Vlamingen, de Belgen, ...), maar soms natuurlijk mede oorzaak van discriminatie: omdat zo groepen gecreëerd worden en gedefinieerd, maar ook lett. en fig. geïsoleerd en eigenlijk letterlijk ook 'gedis-crimineerd', onder-scheiden. [Tussen haakjes: definiëren betekent ook letterlijk 'aflijnen'.]

Ik denk gewoon dat elke naam, pardon, benaming in deze een struikelblok zal blijven. Omdat ze een groep aflijnt die sowieso geregeld geviseerd wordt. En natuurlijk ook odat onderliggend een mechanisme meespeelt: angst voor het/de andere, en dus a fortiori de/ het vreemde. Het kan onderdrukt worden, maar het blijft een primitieve drift, vrees ik, die je makkelijk weer kan aanwakkeren - terwijl een - eh - Leitkultur of zoiets net hun rechten of liever de principiële  sympathie of minstens openheid voor die mensen moet aanzwengelen...

11:22 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: vreemden, elchardus, categorie, discrimineren |  Facebook |

23-10-09

'Een ...leraar': een rare ?

Eerst al een dilemma. Normaliter had ik hierboven 'cementleraar' willen schrijven, maar net bij het opstellen besliste ik dat niet te doen. Omdat ik anders niet consequent lijk te zijn met mezelf.

Ik bedoel: ik vind het een soort... misdaad die leraar de naam 'cementleraar' te geven. Ik bedoel: door dat 'simpel' substantief (samenstelling) wordt de essentie van de leraar gereduceerd tot zijn fout (misdaad ?). Want: een verwijt op basis van een substantief komt veel sterker over dan een adjectief. "Je bent te kritisch" klinkt als sneeuw of een ijspegel (die smelt voor de zon), terwijl "Je bent een kritikaster" als een dolk klinkt die ook op langere termijn beschadigt. Want een adjectief voegt toe, terwijl een substantief (schijnbaar) verwijst naar de substantie, het karakter bijvoorbeeld.

Opvallend ook: geen kat kent zijn echte naam. Nu, anderzijds kan u dat ook een voordeel vinden. En nog opvallend: ik wou het zelf kiezen als 'lokspijs' voor u - en dus gebruik maken van die herkenbaarheid.

Tussen haakjes: door de media is zo iemand zowat veroordeeld voor zijn schuld bewezen is. De feiten zijn immers voldoende onder ogen gebracht, vooral ook met beelden, die in het beste geval ook nog geduid werden waardoor bleek dat zulke leerkrachten het niet onder de markt hebben. Maar de verdenking in de media brengen houdt eigenlijk al in dat de rook aanwezig lijkt, die een vermoeden van vuur staaft: geen rook zonder vuur, inderdaad. Tja, jammer.

En eigenlijk kan dat niet, vind ik.

 

09:43 Gepost door JanG in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: cementleraar, substantief, rook, adjectief, vuur |  Facebook |